De fanfare ontstond in 1897. Daarmee is de fanfare de oudste socio-culturele vereniging van Averbode. Er werd gerepeteerd in het café van Frans van Susses, dat stond op de hoek van de Sprinkhaanstraat en de Westelsebaan (waar nu het funerarium is). Bij het ontstaan kende de fanfare 36 muzikanten.

Ernest Claes werd tamboer in 1898. Hij wordt vaak aangeduid als eerste tamboer, maar de waarheid is dat hij eigenlijk de tweede tamboer was. Zijn voorganger Dorus van de Kubber (Isidoor Bergen) was echter slechts zeer kort tamboer. Ernest Claes is altijd verweven geweest met De Sint-Jansvrienden. De fanfare begeleidde hem dan ook naar zijn laatste rustplaats op het abdijkerkhof van Averbode.

De instrumenten waren betaald door brouwerij Cercel-Pieck uit Diest en de muzikanten betaalden maandelijks een bedrag om hun instrument ‘af te leggen’. Ze betaalden ook een bijdrage voor het jaarlijkse teerfeest. De tamboers waren echter geen betalende muzikanten. Toen Claes naar het college in Herentals vertrok, nam Heinke van Freke de trommelstok over.

Muziekverenigingen hadden in die tijd niet veel anders dan militaire blaasmuziek. In 1898 werden werken aangekocht als Marche Militaire (Les Grenadiers), Honneur et Patrie, Pierla-la enz… .

De scheiding

Rond 1900 was er onenigheid tussen Frans van Susses en de Smid over waar ze zouden repeteren. Er kwam een breuk tussen De Sint-Jansvrienden. Er ontstond zelfs een ’tweede fanfare’ in het kamp van de Smid. Van De Sint-Jansvrienden bleven slechts dertien muzikanten over.

Ernest Claes schrijft in zijn boek ‘De fanfare De Sint-Jansvrienden’ dat beide fanfares maar bleven aanmodderen totdat er uiteindelijk nergens nog gerepeteerd werd. De onderpastoor en de pastoor deden er alles aan om beide kampen te verzoenen en om de fanfare op de been te houden, maar pas na WOI was de vete vergeten en is er terug een foto van een fanfare met 44 muzikanten.

Na de tweede wereldoorlog

Na WOII zorgt Nand Smet (Venantius Swinkels) ervoor dat de fanfare terug heropstaat. De instrumenten hadden toen vijf jaar lang stilgelegen. Er kwam een nieuw bestuur en er waren terug repetities en vergaderingen.

In 1948 vierden de Sint-Jansvrienden hun vijftigjarig bestaan met een groot festival. Alle oudleden moesten plaatsnemen op een kar waar twee paarden voor gespannen waren. De paarden schrokken echter toen de de fanfare begon te spelen en ze sloegen op hol. Er vielen enkele slachtoffers die naar het ziekenhuis moesten worden gevoerd. Toch was het een mooi feest met veel drank, een stoet en een groot vuurwerk.

In datzelfde jaar werd de aanvraag gedaan voor het dragen van de titel ‘Koninklijk’. Die titel werd toen niet toegekend. Toch draagt de fanfare sinds jaar en dag de titel ‘Koninklijk’. Deze werd uiteindelijk toegekend in 1958, tien jaar later.

Gemeentebestuur en abdij

Door de jaren heen kreeg de fanfare veel steun van de abdij en van het gemeentebestuur. De fanfare stond ook altijd klaar voor alle vieringen. Zo waren er o.a. het ereburgerschap van Renaat Veremans, de Ernest Claes-viering in 1959 en de talrijke 11 novembervieringen. 

De inzet van de pastoor voor het voortbestaan van de fanfare als parochiale vereniging was een constante doorheen de geschiedenis. Bovendien werden veel Sint-Ceciliamaaltijden klaargemaakt in de abdijkeuken. Ook hier zorgde de fanfare steeds voor het opluisteren van alle vieringen. 

Voor de rest werden de activiteiten van de fanfare en de fanfare zelf in het verleden gedragen door heel veel mensen. Steunende leden, muzikanten, vaste mambers, bevriende verenigingen die mee organiseerden, ‘de vrouwenploeg’, vrijwilligers enz… . Verenigingen beleefden toen hoogdagen.

Sint-Jansfeesten

In 1978 ging men over tot het verkiezen van een nieuw bestuur. Dat jaar was er de viering van 80 jaar fanfare en 50 jaar gemeente Averbode: de Sint-Jansfeesten waren geboren! De jaarmarkt werd terug opgestart en op het gemeenteplein (nu Sint-Jansplein) werd een orgeltent neergezet. Lange tijd waren de Sint-Jansfeesten een echt dorpsfeest.

Lessen

Doorheen de geschiedenis is er meerder malen getracht les te geven aan nieuwe muzikanten. In 1991 werd een jeugdmuziekatelier opgericht. Er werd één jaar notenleer aangeboden en vier jaar instrumentleer gecombineerd met notenleer. Muzikanten konden dan ondertussen instappen in de fanfare.

Dit leverde heel wat nieuwe muzikanten op. De kosten lagen echter hoog en het inschrijvingsgeld werd expres laag gehouden. Vanaf 2008 is er een nieuwe poging ondernomen met instrument – en notenleerlessen, maar in 2012 bleek hetzelfde probleem als bijna twintig jaar geleden zich te stellen: te duur.

Daarna hebben nog enkele muzikanten en dirigenten zich geëngageerd om jonge muzikanten op te leiden, maar het blijft telkens opnieuw een moeilijke uitdaging om dit op langer termijn in stand te houden.

Sinds enkele jaren is er een samenwerking met het Jeugdmuziekatelier Muzeland, en sinds 2024 bieden we de ALC (alternatieve leercontext) voor samenspel aan voor de Hagelandse Academie voor Muziek en Wood (HAMW).

The Elements

Onze instapband ontstond in 2012 uit enkele jongeren die nog geen noten konden lezen, maar wel een instrument leerden spelen in onze vereniging.

Na een jaar van dirigeren nam in april 2014 Bettina Flossie het van Bob Mesens over.

In september 2017 nam Wouter Verwimp de dirigeertaak over van Bettina. Hij dirigeerde onze enthousiaste jeugdband tot juni 2019, waarna Bettina het weer overnam.

Sinds 2022 combineren Jurgen Huysmans en Benny Cuypers de leiding over deze groep.

De DosibEls

Eind 2011 besliste de fanfare van Averbode dat ze in 2012 een kersthappening zou organiseren. En, zoals dat gaat bij ons in Averbode, was dit een zaadje dat kiemde en kiemde totdat het volledige concept vorm kreeg.

Al snel was iedereen het er over eens dat het fijn zou zijn mocht er voor de gelegenheid een koor gevormd worden. Iedereen mocht meedoen, graag zingen was de enige vereiste. Els Mondelaers was ook onmiddellijk enthousiast om dit koor te gaan leiden.

Na enkele oproepen in de lokale media ontvingen we op de eerste repetitie al een dertigtal zangers. Iedereen voelde meteen dat het klikte en het enthousiasme was niet te stuiten.

Op 15 december 2012 gaven ze hun eerste concert tijdens de kerst walk-in van onze muziekvereniging. En het gelegenheidskoor werd een echt koor, want de meerderheid van de zangers wou na de kersthappening gewoon doorgaan. De DosibEls waren geboren!
Sinds het prille begin worden de DosibEls tijdens hun optredens begeleid door gelegenheidsband The Belly Vibes.

Begin mei 2017 nam Els Mondelaers afscheid van De DosibEls. Kristien Nijs was haar opvolgster.
Van 2019 tot 2020 was Aalex Vertommen de koordirigente. Ze dirigeert vol enthousiasme ons koor.
Ook Patrick Vansteenis begeleidde ons koor één jaar, van 2020 tot 2021.

Sinds 2021 staan de DosibEls onder leiding van Erik Van Geit. Erik maakt een origineel eigen arrangement voor elk lied dat ze zingen, en hij zorgt ook zelf voor de pianobegeleiding.

Het Bestuur

Vanaf 2007 tot 2019 was Hilde Laureys voorzitter van De Sint-Jansvrienden. Zij volgde haar vader Leon op die al sinds 1978 aan het roer stond. De laatste jaren van Hilde als voorzitter gingen gepaard met heel veel onzekerheden door het verdwijnen van het vaste repetitielokaal. De zoektocht naar een alternatief heeft veel energie gekost.

In 2019 heeft Hilde het voorzitterschap overgedragen aan Patricia Deckers die, samen met een team nieuwe bestuursleden, een nieuw hoofdstuk startte in een nieuwe repetitieruimte. Eerst in de bibliotheek, daarna in de dorpskerk. 2020 was het jaar van de coronacrisis, wederom een heel moeilijke periode voor het verenigingsleven. De heropstart na deze periode, gecombineerd met de onwennige nieuwe repetitieruimte zorgde ervoor dat meerdere muzikanten de weg naar de vereniging moeilijk terugvonden.

In 2022 werd de fakkel van voorzitter doorgegeven aan Jurgen Huysmans die nog maar pas een half jaar lid was van de vereniging. Patricia was echter niet ver uit de buurt om Jurgen wegwijs te maken in zijn nieuwe rol. Een jaar later heeft ze toch weer een officiële bestuurlijke functie opgenomen als penningmeester.
Momenteel vormen zij, samen met Sofie en secretaris Katja, het bestuur dat K.F. De Sint‑Jansvrienden verder uitbouwt tot een gezellige muziekvereniging.